Διεθνή διάκριση για την πρωτοποριακή τεχνική του στη μεταμόσχευση κερατοειδούς απέσπασε ο Βολιώτης γιατρός κ. Απόστολος Λαζαρίδης στο ετήσιο διεθνές συνέδριο της γερμανικής οφθαλμολογικής εταιρείας. Ο κ. Λαζαρίδης με την επιστημονική του δράση ανοίγει νέους δρόμους σε ένα τόσο ευαίσθητο κομμάτι της ιατρικής που απασχολεί πολύ κόσμο και με δεδομένο ότι στην Ελλάδα η μεταμόσχευση κερατοειδών έχει πολλά περιθώρια εξέλιξης.
Ο Απόστολος Λαζαρίδης φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, έπειτα από εισαγωγή με πανελλήνιες εξετάσεις. Μετά το πέρας των σπουδών του κατευθύνθηκε στη Γερμανία λόγω της εκτεταμένης αναμονής για ειδικότητα και της επιθυμίας του να λάβει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση. Αρχικά εργάστηκε στην Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική του Βερολίνου (Charite Campus Virchow) ως επισκέπτης ιατρός. Ξεκίνησε την ειδικότητά του στην Οφθαλμολογική Κλινική Dr. Georg, Bad Rothenfelde και ακολούθησε η ενασχόλησή του ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Πειραματικής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου του Munster υπό την επίβλεψη του πρωτοπόρου Έλληνα οφθαλμιάτρου και ερευνητή καθ. Σόλωνα Θάνου. Την εκπαίδευσή του για την απόκτηση ειδικότητας και τη διδακτορική του διατριβή με θέμα τη διαθλαστική χειρουργική κερατοειδούς την ολοκλήρωσε στη Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική του Marburg υπό του επίβλεψη του παγκοσμίου φήμης σε θέματα διαθλαστικής χειρουργικής και μεταμόσχευσης κερατοειδούς καθ. Walter Sekundo. To 2014 απέκτησε τον τίτλο ειδικότητας Οφθαλμολογίας από τον ιατρικό σύλλογο του Hessen και από το 2015 είναι διπλωματούχος και μέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Οφθαλμολογίας (FEBO).
Αυτή τη στιγμή εργάζεται ως επιστημονικός συνεργάτης στο τμήμα κερατοειδούς της Α’ Οφθαλμολογικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Γεννηματά).
«Σε συνεργασία με τον λέκτορα κ. Κωνσταντίνο Δρούτσα, ο οποίος υπήρξε επιμελητής μου στο πανεπιστήμιο του Marburg και ο πρώτος Έλληνας που πραγματοποίησε την πλέον εκλεπτυσμένη κερατοπλαστική ενδοθηλίου (DMEK), αναπτύσσουμε παρά τα περιορισμένα μέσα πλούσιο κλινικό και ερευνητικό έργο. Παράλληλα, συνεχίζω τη συνεργασία μου ως ερευνητής με την Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική του Marburg» σημείωσε ο Βολιώτης γιατρός.
Η πρωτοποριακή τεχνική
Στο ετήσιο διεθνές συνέδριο της γερμανικής οφθαλμολογικής εταιρείας, τον περασμένο Οκτώβριο, ο Βολιώτης οφθαλμίατρος παρουσίασε την επιστημονική του εργασία που αφορούσε μία πρωτοποριακή τεχνική μεταμόσχευσης κερατοειδούς.
Όπως εξηγεί ο ίδιος «η επέμβαση σχεδιάστηκε και πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά σε παγκόσμιο επίπεδο στη οφθαλμολογική κλινική του πανεπιστημίου του Marburg από τον καθηγητή μου Walter Sekundo και εμένα. Η εν λόγω τεχνική αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα για τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία στη χειρουργική και πρόκειται ουσιαστικά για ένα συνδυασμό διαθλαστικής χειρουργικής και μεταμόσχευσης κερατοειδούς. Κατέστη δυνατή χάρη στην τεχνολογία πίσω από τη διαθλαστική επέμβαση κερατοειδούς τύπου ReLEx (Refractive Lenticule Extraction). Η τεχνική ReLEx (FLEx ή SMILE), η οποία επίσης εφαρμόστηκε για πρώτη φορά σε παγκόσμιο επίπεδο στο πανεπιστήμιο του Marburg από τον καθ. Walter Sekundo, παρέχει τη δυνατότητα διόρθωσης μυωπίας, αστιγματισμού και προσφάτως υπερμετρωπίας. Σε αντίθεση με παλαιότερες μεθόδους όπως η LASIK ή PRK με τις οποίες σμιλεύεται ο κερατοειδής, με τη ReLEx δημιουργoύμε με τη βοήθεια ενός εξαιρετικής ακρίβειας και ταχύτητας laser ένα φακοειδή μηνίσκο μέσα στον κερατοειδή, ο οποίος στη συνέχεια αφαιρείται από μία πολύ μικρή τομή διορθώνοντας έτσι το διαθλαστικό σφάλμα. Η τεχνική αυτή έχει προκαλέσει πραγματική επανάσταση στο χώρο της διαθλαστικής χειρουργικής και πέρα από τα διάφορα πλεονεκτήματα τις συγκριτικά με παλαιότερες μεθόδους, μας δίνει τη δυνατότητα να διαφυλάξουμε το φακοειδή μηνίσκο, το κομμάτι δηλαδή του στρώματος του κερατοειδούς που αφαιρέσαμε, καταψύχοντας τον ή ακόμη και να τον μεταμοσχεύσουμε.
Ο ασθενής για τον οποίο σχεδιάστηκε η χειρουργική τεχνική που περιγράφεται στη βραβευθείσα εργασία μας, είχε υποβληθεί σε επέμβαση LASIK σε άλλο ινστιτούτο με σκοπό τη διόρθωση μετρίου βαθμού μυωπίας και αστιγματισμού».
Ο κ. Λαζαρίδης πρόσθεσε πως το πρόβλημα που έπρεπε να αντιμετωπιστεί στον ασθενή ήταν η εμβιομηχανική αποδυνάμωση του ιστού και η εμφάνιση υψηλού υπερμετρωπικού αστιγματισμού με συνοδό μείωση της οπτικής οξύτητας.
Όπως τόνισε, λάβαμε στρωματικό ιστό (φακοειδή μηνίσκο) από τον κερατοειδή μιας άλλης ασθενούς που προσήλθε για διόρθωση μυωπίας και αστιγματισμού με την τεχνική ReLEx Flex και τον μεταμοσχεύσαμε στον ίδιο χειρουργικό χρόνο στον ασθενή μας. Στόχος μας ήταν να ενισχύσουμε την εμβιομηχανική σταθερότητα του κερατοειδούς του λήπτη και να διορθώσουμε στο μέτρο του δυνατού το διαθλαστικό σφάλμα.
«Τα αποτελέσματα που έχουμε ώς τώρα είναι ενθαρρυντικά, τόσο υποκειμενικά από την πλευρά του ασθενούς, όσο και αντικειμενικά από τα δεδομένα που παίρνουμε από τις μετρήσεις χαρτογράφησης του κερατοειδούς. Η καινοτομία της τεχνικής έγκειται στο γεγονός ότι μεταμοσχεύσαμε κερατοειδικό ιστό με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (διαθλαστική δύναμη, καμπυλότητα, πάχος, διάμετρο) από ζώντα δότη με σκοπό την αντιμετώπιση ενός εξειδικευμένου δομικού και λειτουργικού προβλήματος, το οποίο δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί με καμία άλλη χειρουργική μέθοδο και το οποίο πολύ πιθανόν αν αντιμετωπίζονταν συντηρητικά να οδηγούσε σε εκτασία του κερατοειδούς.
Παράλληλα έχουμε σχεδιάσει άλλες εφαρμογές της τεχνικής που με μικρές διαφοροποιήσεις θα μπορούσαν να διευρύνουν τις λύσεις που προσφέρουμε σε άλλες παθολογικές καταστάσεις του κερατοειδούς. Για την εν λόγω τεχνική, ωστόσο, απαιτείται η συνδρομή μιας συγκεκριμένης πλατφόρμας femtosecond laser, γεγονός που δεν την καθιστά άμεσα εφαρμόσιμη σε ευρεία κλίμακα, παρά μόνο σε εξειδικευμένα κέντρα» κατέληξε ο Βολιώτης γιατρός.
Οι μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα
Ο κ. Λαζαρίδης ερωτηθείς σχετικά τόνισε πως στην Ελλάδα ο τομέας των μεταμοσχεύσεων κερατοειδούς υστερεί σημαντικά όχι λόγω έλλειψης καταρτισμένων χειρουργών, αλλά πρωτίστως λόγω έλλειψης μοσχευμάτων και οργανωμένων τραπεζών οφθαλμών. Η ιδέα της δωρεάς οργάνων και συγκεκριμένα κερατοειδούς δεν είναι τόσο διαδεδομένη, όσο σε χώρες του ευρωπαϊκού βορρά. Αποτέλεσμα αυτού είναι οι μεταμοσχεύσεις να εξαρτώνται στο μεγαλύτερο ποσοστό από εισαγωγές μοσχευμάτων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κόστος της επέμβασης, την επιβάρυνση των ασφαλιστικών ταμείων και το χρόνο αναμονής.
Θετικό, ωστόσο, είναι το γεγονός πως χάρη σε καινούριες τεχνικές μεταμόσχευσης που εφαρμόζονται και στη χώρα μας μπορούμε να πραγματοποιούμε με ένα μόσχευμα δύο κερατοπλαστικές, π.χ. μία πρόσθια μερικού πάχους κερατοπλαστική (DALK) και μια οπίσθια μερικού πάχους κερατοπλαστική ή κερατοπλαστική ενδοθηλίου (DMEK, DSAEK).
Το μέλλον στις γονιδιακές θεραπείες
Για τον κ. Λαζαρίδη η οφθαλμολογία συνιστά έναν εξαιρετικά ενδιαφέροντα κλάδο της ιατρικής, αποτελώντας ουσιαστικά τον ορισμό της μικροχειρουργικής, έχοντας παράλληλα ένα τεράστιο ερευνητικό πεδίο που επεκτείνεται από χειρουργικές τεχνικές έως βασική έρευνα, γονιδιακές θεραπείες και τεχνητή όραση. Είναι μάλιστα τόσο ευρύ το φάσμα της οφθαλμολογίας που είναι πρακτικά αδύνατον με τα σημερινά δεδομένα κάποιος να εμβαθύνει σε όλους τους τομείς της. Προσωπικά επέλεξα να ασχοληθώ με τον κερατοειδή και συγκεκριμένα με τον τομέα των μεταμοσχεύσεων, της διαθλαστικής χειρουργικής κερατοειδούς και την αντιμετώπιση παθήσεων όπως ο κερατόκωνος εμβαθύνοντας παράλληλα σε επίπεδο κλινικής, χειρουργικής και έρευνας. Στην Ελλάδα ο κλάδος αυτός είναι ιδιαίτερα δημοφιλής με εξαιρετικούς συναδέλφους, η φήμη των οποίων ξεπερνά τα σύνορα της χώρας. Η Οφθαλμολογία είναι μια ειδικότητα με τρομερούς ρυθμούς εξέλιξης. Η ραγδαία τεχνολογική ανάπτυξη στο συγκεκριμένο τομέα έχει αναδιαμορφώσει και απλοποιήσει την κλινική και χειρουργική μας προσέγγιση. Πάρτε για παράδειγμα την επέμβαση καταρράκτη που σήμερα χάρη στη συμβολή των υπερήχων και των femtosecond lasers έχει απλοποιηθεί σημαντικά και οι επιπλοκές έχουν σχεδόν εκμηδενιστεί. Και είμαστε ακόμη στην αρχή αυτής της περιόδου. Το μέλλον, ωστόσο, πιστεύω πως ανήκει στις γονιδιακές θεραπείες, οι οποίες όταν βελτιστοποιηθούν θα περιορίσουν σημαντικά το χειρουργικό τομέα της οφθαλμολογίας».
Ιατρική και ανεργία
Η κρίση στην Ελλάδα επηρέασε σημαντικά και το χώρο της ιατρικής. Ωστόσο υπάρχουν και άλλα ζητήματα δομικής φύσεως. Όπως εξηγεί ο ίδιος «η ιατρική επιστήμη στην Ελλάδα αντιμετωπίζει πολυπαραγοντικά και πολυδιάστατα προβλήματα. Σε επίπεδο ιατρικών σχολών οι συνεχείς περικοπές στα πανεπιστήμια, οι ανεπαρκείς εγκαταστάσεις και μέθοδοι εκπαίδευσης, οι αλλεπάλληλες διαταραχές του κύκλου σπουδών από καταλήψεις και απεργίες και η έλλειψη συστηματικής αξιολόγησης στο εκπαιδευτικό έργο λειτουργούν ανασταλτικά στην εκπαίδευση των φοιτητών περιορίζοντας την ανταγωνιστικότητά τους στο διεθνές περιβάλλον.
Σε επίπεδο ειδικευομένων γιατρών τα πράγματα δεν είναι καλύτερα, με τους νεότερους συναδέλφους να σπαταλούν αδίκως τα πιο παραγωγικά και δημιουργικά τους χρόνια στην περίοδο της αναμονής για ειδικότητα και εν συνεχεία να προσπαθούν να αντεπεξέλθουν στο έργο τους παρά τις ελλείψεις του συστήματος. Το θετικό στοιχείο στην όλη κατάσταση είναι η συμβολή καταξιωμένων επιμελητών στα ελληνικά νοσοκομεία, οι οποίοι δύνανται να παράσχουν υψηλή εκπαίδευση και ερεθίσματα για ουσιαστική ενασχόληση με το αντικείμενο.
Σε επίπεδο ειδικών ιατρών οι δυνατότητες είναι επίσης περιορισμένες. Στο δημόσιο τομέα οι πιθανότητες να προσληφθεί κάποιος είναι λίγες. Από την άλλη όποιος ειδικός ιατρός προσπαθήσει να παράσχει τις υπηρεσίες του ως ελεύθερος επαγγελματίας κινδυνεύει να εγκλωβιστεί μεταξύ της οικονομικής αδυναμίας των Ελλήνων ασθενών και ασφαλιστικών ταμείων και του κρατικού μηχανισμού που δεν δημιουργεί συνθήκες για ανάπτυξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Σε αυτό το πλαίσιο ο ιατρός καλείται να επιλέξει μεταξύ της χαμηλόμισθης υπαλληλοποίησης σε μεγάλα ιδιωτικά κέντρα ή της μετανάστευσης.
Στο εξωτερικό η εύρεση εργασίας είναι σαφώς πιο εύκολη και με καλές απολαβές αν κάποιος πληροί τις προϋποθέσεις. Οι προσλήψεις γίνονται βάσει αξιοκρατικών κριτηρίων, αλλά το εργασιακό περιβάλλον είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, με συστηματικές αξιολογήσεις και υψηλό ανταγωνισμό. Αν κάποιος έχει τη θέληση να προσπαθήσει και έχει την ψυχική κυρίως δύναμη να αντεπεξέλθει στις δυσκολίες του εξωτερικού, θα τον συμβούλευα ανεπιφύλακτα να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Δεδομένη άλλωστε θεωρώ και τη δική μου επιστροφή στο εξωτερικό είτε σε κάποια γερμανόφωνη χώρα είτε στην Αγγλία όπου από εμπειρίες συναδέλφων οι συνθήκες είναι ακόμη καλύτερες».
Στην καρδιά του ο Βόλος
Ο Βόλος είναι πάντα στην καρδιά του και θα ήθελε να προσφέρει τις ιατρικές του υπηρεσίες όπως δήλωσε σχετικά «στο Βόλο, αλλά και ευρύτερα στο νομό και την περιφέρεια Θεσσαλίας υπάρχουν ελλείψεις σε τομείς της οφθαλμολογίας, οι οποίες οδηγούν σε διαρροή ασθενών προς τα μεγάλα αστικά κέντρα. Πιστεύω πως υπάρχει έδαφος για προσφορά εξειδικευμένων υπηρεσιών. Θετικό στοιχείο αποτελεί και η ύπαρξη του πανεπιστημιακού νοσοκομείου και του ιδιωτικού κέντρου ΙΑΣΩ Θεσσαλίας στη Λάρισα όπου ενδεχομένως να μπορούσα να προσφέρω υψηλού επιπέδου χειρουργικές και κλινικές υπηρεσίες όταν ολοκληρώσω την πορεία μου στο εξωτερικό. Ο Βόλος είναι πάντα στην καρδιά μου, είναι ο τόπος που μεγάλωσα και θα ήθελα να επιστρέψω για να προσφέρω το καλύτερο στους συμπολίτες μου».
http://e-thessalia.gr/voliotis-giatros-anigi-neous-orizontes-sti-metamoschefsi-keratoidous/
